Pirinç ve Bulgur Pilavı: Tane Tane Pişirmenin Kuralları

Pilav basit görünür ama iki yerde tıkanır: su oranı ve demleme. Bu ikisini oturttuğunuzda tencerede lapa değil, tane tane bir pilav çıkar. Aşağıda pirinç ve bulgur için iki temel tarif var; ölçüler tek kişilik mutfağa göre ayarlandı ve iki porsiyona kadar rahat büyür.

Önce Malzemeyi Tanıyın

Pilavlık pirinç ile risotto pirinci aynı şey değil. Türkiye'de en yaygın olan baldo ve osmancık, pilavlık kategorisindedir; nişastası dengeli, tanesi iri. Yasemin ya da basmati gibi uzun taneli pirinçler daha az su ister. Bulgurda ise pilavlık (iri) bulgur kullanın; köftelik ince bulgur suyu hemen çeker ve hamurlaşır.

Bardak ölçüsünü hep aynı bardakla yapın; oran doğru olsun diye önemli olan mutlak miktar değil, ikisi arasındaki ilişki. Ölçü çevrimlerinde kafanız karışırsa sitedeki ölçü birimleri ve çevrim tablosu sayfası işinizi kolaylaştırır.

Pirinç Pilavı: Adım Adım

1. Yıkayın. Pirinci geniş bir kaba alın, ılık su ekleyip elinizle nazikçe karıştırın. Suyu boşaltın. Su bulanık gelmeyene kadar 3-4 kez tekrarlayın. Bu adım yüzeydeki fazla nişastayı alır; yapışmanın birinci sebebi o nişastadır.
2. Bekletin. Yıkanmış pirinci üzerini örtecek kadar ılık suda 15-20 dakika tutun. Tuz eklemeniz gerekmez. Bekleyen pirinç eşit pişer, tanesi daha az kırılır.
3. Suyu iyice süzün. Süzgeçte 2-3 dakika bekletin. Islak pirinci yağa attığınızda sıçrar ve kavurma işlemi yarım kalır.
4. Kavurun. Tencerede 1 yemek kaşığı tereyağı ve 1 tatlı kaşığı sıvı yağı orta ateşte eritin. Tereyağı yanmasın diye sıvı yağı destek olarak kullanıyoruz. Pirinci ekleyin, 2-3 dakika karıştırın. Taneler yağı çekip camlaşır gibi görünmeye başlayınca yeter. Şehriye ekleyecekseniz pirinçten önce şehriyeyi hafif kızartın.
5. Sıcak su ve tuz. Tabloya göre kaynar su ekleyin. Soğuk su ısıyı düşürür, pirinç suyu düzensiz çeker. Tuzu şimdi atın: 1 çay bardağı pirinç için yaklaşık 1 tatlı kaşığı silme.
6. Kısık ateşte kapağı kapatın. İlk kaynamadan sonra ateşi en kısığa alın. Kapağı kapatın ve karıştırmayın. 10-12 dakika sonra kapağı açın; yüzeyde su birikmemiş, kenarlarda küçük delikler oluşmuş olmalı.
7. Demleyin. Ocağı kapatın. Tencerenin üzerine temiz bir mutfak bezi örtün, kapağı bezin üstüne kapatın. 10-15 dakika bekletin. Bez, buharı emer; bu yüzden tane tane pilav nasıl yapılır sorusunun cevabı büyük ölçüde bu adımdır.
8. Havalandırın. Kaşıkla değil, çatalla ya da tahta spatulanın kenarıyla alttan üste doğru kabartın. Ezmeden, birkaç hareketle.

Bulgur Pilavı: Adım Adım

1. Bulguru yıkamayın. Pilavlık bulgur haşlanmış ve kurutulmuş buğdaydır; yıkarsanız gereksiz su çeker. Sadece elekten geçirip tozunu alın.
2. Sebze tabanını hazırlayın. Tencerede yağı ısıtın. Küçük bir soğanı yemeklik doğrayın, 4-5 dakika soteleyin. İsterseniz yarım biber ve 1 tatlı kaşığı domates salçası ekleyip 1 dakika daha kavurun. Salçanın çiğ kokusu geçsin.
3. Bulguru ekleyin. 1-2 dakika karıştırarak yağla buluşturun.
4. Sıcak suyu dökün. 1 çay bardağı bulgura 1,75 bardak sıcak su ya da et/tavuk suyu. Tuz, karabiber, isteğe göre kuru nane.
5. Kapağı kapatıp kısık ateş. 8-10 dakika. Su çekilip yüzey gözenekli hale gelince ocağı kapatın.
6. Demleyin. Bez ve kapak yöntemiyle 10 dakika. Sonra çatalla kabartın.

Sık Yapılan Hatalar

• Göz kararı su. Pilavda tek ölçüsüz adım pilavı bozar. Bardağı elinizden bırakmayın.
• Pişerken karıştırmak. Karıştırmak nişastayı serbest bırakır, taneler birbirine yapışır. Kapak kapandıktan sonra tencereye dokunmayın.
• Soğuk su eklemek. Isı düşer, pişme uzar, alt kısım fazla yumuşar.
• Demlemeyi atlamak. Ocaktan çıkan pilav ilk beş dakika ıslak durur. O anda tabağa alırsanız lapa sanırsınız. Bekleyin.
• Dar ve ince tabanlı tencere. Isı eşit dağılmaz, alt taraf yanar. Kalın tabanlı, kapağı sıkı oturan bir tencere pilav için en doğru seçim; ekipman konusunda temel mutfak gereçleri listesine bakabilirsiniz.
• Yanlış bulgur. İnce bulgurla pilav denemesi çoğu zaman hayal kırıklığıyla biter. İnce bulguru salata ve köfteye ayırın.
• Kapağı sürekli açmak. Her açılışta buhar kaçar, su hesabı şaşar. Bir kez kontrol yeter.
© 2026 Mutfak Defteri