Mutfakta Ölçü Birimleri ve Çevrim Tablosu
Ölçü karışıklığı, evde yapılan tarif hatalarının en yaygın sebebidir. Aynı tarif bir evde tutuyor, başka evde tutmuyor. Sebep genelde bardaktır. Çünkü her mutfaktaki bardak aynı hacimde değil. Bu sayfa, bardak–kaşık–gram–mililitre arasındaki dönüşümleri tek yerde toplar. Tartınız yoksa da işinizi görecek pratik yollar var.
Önce Standartları Bilin
Tariflerde geçen ölçüler yaklaşık olarak şu hacimlere denk gelir:
- 1 su bardağı: 200 ml
- 1 çay bardağı: 110 ml
- 1 kahve fincanı: 80 ml
- 1 yemek kaşığı: 15 ml
- 1 tatlı kaşığı: 7–8 ml
- 1 çay kaşığı: 5 ml
Burada kritik nokta şu: mililitre hacimdir, gram ağırlıktır. Bu ikisi sadece suda eşittir. Yani su bardağı kaç gram sorusunun tek bir cevabı yok; malzemeye göre değişir. 1 su bardağı su 200 gramdır, ama 1 su bardağı un yaklaşık 130 gramdır.
Su Bardağı (200 ml) Karşılıkları
| Malzeme | Yaklaşık gram |
|---|---|
| Su, süt | 200 g |
| Yoğurt | 200–210 g |
| Sıvı yağ | 180 g |
| Toz şeker | 180–200 g |
| Pudra şekeri | 120 g |
| Un | 125–135 g |
| İrmik | 160 g |
| Pirinç | 180 g |
| Bulgur | 170 g |
| Kuru mercimek, nohut | 190 g |
| Kakao | 90–100 g |
| Rendelenmiş peynir | 90–100 g |
| Ceviz, fındık içi (iri kırılmış) | 110 g |
Yemek Kaşığı ve Çay Kaşığı Karşılıkları
| Malzeme | 1 yemek kaşığı | 1 çay kaşığı |
|---|---|---|
| Un | 10 g | 3 g |
| Toz şeker | 12–15 g | 4–5 g |
| Tuz | 15–18 g | 5–6 g |
| Sıvı yağ | 13 g | 4 g |
| Tereyağı (yumuşak) | 15 g | 5 g |
| Salça | 20 g | 6 g |
| Kakao, tarçın | 6–7 g | 2 g |
| Bal, pekmez | 20 g | 7 g |
Paket ölçüleri de işe yarar: bir paket kabartma tozu 10 g, bir paket kuru maya 10 g, bir paket vanilin 5 g civarındadır. Bir orta boy yumurta kabuksuz 50–55 g gelir. Tereyağı paketleri genelde 250 g olur; paketi göz kararı dörde bölerseniz her parça 60 g civarı olur.
Adım Adım: Kendi Ölçü Sisteminizi Kurun
- Tek bir bardak seçin. Mutfakta bir bardağı "ölçü bardağı" ilan edin. Her tarifte onu kullanın. Tutarlılık, doğruluktan daha önemlidir.
- Bardağınızın hacmini ölçün. Kaşıkla su doldurun. 15 ml'lik yemek kaşığıyla 13–14 kaşık gidiyorsa bardağınız 200 ml'ye yakındır. 9 kaşıkta doluyorsa küçüktür; tariflerdeki su bardağı miktarını biraz artırmanız gerekir.
- Kuru ve sıvıyı ayırın. Kuru malzemeyi ağzına kadar doldurup üstünü bıçak sırtıyla sıyırın. Sıvıyı doldururken bardağı tezgaha koyun, göz seviyesinden bakın.
- Unu kaşıkla aktarın. Bardağı un torbasına daldırırsanız un sıkışır, 20–30 gram fazla girer
© 2026 Mutfak Defteri